فضيلت علم : علم در مفهوم خاص آن كه عامل معرفت و تقرب به خداى تعالى است ، در آيات متعددى از قرآن كريم و روايات معصومان عليهم السلام مورد ستايش فراوان قرار گرفته است . خداوند مقام و رتبهء عالمان را بلند داشته است ، 20 و به پيامبرش فرمان مىدهد كه از خدا بخواهد بر دانشش بيفزايد . 21 در حديثى معروف از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله آمده است : « در پى دانش رفتن بر هر مسلمانى واجب است . آگاه باشيد كه خداوند دوستدار جويندگان علم است » . 22 در روايتى از امير مومنان ، على عليه السّلام به نقل از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله آمده است : « علم را بياموزيد كه آموختن آن حسنه ، مذاكره و گفت وگويش تسبيح و جست وجوى آن جهاد و آموختن آن به كسى كه نمىداند صدقه است و قرار دادن آن در دسترس اهلش موجب تقرب به خداوند خواهد شد ؛ زيرا علم سبب آگاهى از حلال و حرام مىگردد و دانش آموخته را به بهشت رهنمون مىسازد . . . . علم مونس انسان در تنهايى و سلاح او عليه دشمنان و مايهء زينت وى در ميان دوستان است . خداوند به بركت علم گروهى را بر مىگزيند و آنان را پيشوايان خير و نيكى قرار مىدهد تا ديگران از آنان تبعيت كنند . . . . علم حيات بخش دلها است . . . . در پرتو علم و دانايى خداوند پرستش مىشود و شناخت آفريدگار و يكتايى او با علم امكان پذير است » . 23 حكم تكليفى : علم به لحاظ تكليفى موضوع احكامى چون وجوب ، حرمت ، استحباب و اباحه قرار گرفته است . واجب : فراگيرى بعضى علوم بر هر مسلمانى واجب عينى ( - - ) وجوب عينى ) است ، مانند علم اصول دين ، همچون شناخت خداوند و صفات او ، نبوت پيامبر اعظم صلّى اللَّه عليه و آله و امامت امامان معصوم عليهم السّلام و عصمت آنان و معاد ؛ 24 چنان كه فراگيرى فروع دين و احكام مربوط به عبادات و معاملات در حدّ نياز و ابتلا ، واجب است . 25